BegrippenSoort begrip: VakbegripVezelversterkte kunststof (GF, CF)
Wat is vezelversterkte kunststof?
Vezelversterkte kunststof bevat glas- of koolstofvezels die de belasting meedragen; het materiaal is stijver en sterker, maar werkt schurend op het gereedschap.
De afkortingen GF en CF staan voor glasvezel en koolstofvezel; andere vezels komen minder voor. Er zijn twee hoofdgroepen. Kortvezelversterkte thermoplasten, zoals PA6-GF30 of PEEK-CF30, zijn er als staf en plaat; het getal geeft het massapercentage vezel. Laminaten met lange of doorlopende vezels in een harsmatrix, zoals glasvezelepoxy of koolstofvezelplaat, zijn er als plaat en buis. De vezels maken het materiaal stijver, sterker en maatvaster bij warmte, vaak met verschillen per richting.
Wat doen vezels bij het verspanen?
Glas- en koolstofvezels zijn hard en schurend en slijten de snijkant snel; snelstaal houdt het kort vol, hardmetaal is gangbaar en diamantgecoat of PKD-gereedschap gaat langer mee. Laminaten met een harsmatrix geven vooral fijn stof in plaats van een spaan; kortvezelversterkte thermoplasten geven een spaan met vezelresten en daarnaast stof. Koolstofstof is elektrisch geleidend. Bij laminaten kunnen vezels uitrafelen en lagen loslaten, vooral bij het in- en uitlopen van een boring of langs een rand. Sterkte, stijfheid en uitzetting kunnen per richting verschillen, afhankelijk van hoe de vezels liggen.
Hoe werkt vezelversterkte kunststof in de praktijk?
De gereedschapskosten per stuk liggen hoger dan bij ongevulde kunststof; of duurder gereedschap zich terugverdient, hangt af van standtijd, aantal en de eis aan de rand. Het stof vraagt afzuiging, en de machine moet daarna worden schoongemaakt; welke beschermingsmaatregelen gelden, volgt uit de arboregels voor stof. Een rand die rafelt, vraagt een aangepaste strategie, steunmateriaal of een nabewerking. Wie vezelversterkt werk calculeert als ongevulde kunststof, kan gereedschap en tijd onderschatten.
Waarmee wordt vezelversterkte kunststof vaak verward?
Een vezel is geen vulstof: vulstoffen zoals talk, glasparels, grafiet of brons veranderen stijfheid, slijtage, wrijving of prijs, maar dragen de belasting niet zoals een vezel. En glasgevuld is in de handel vaak een andere naam voor glasvezelversterkt; het datablad laat zien of het om vezels of om parels gaat.
Veelgestelde vragen
Waarom slijt mijn gereedschap zo snel in glasgevuld materiaal?
Glasvezel is hard en schurend en slijpt de snijkant af. Reken met een kortere standtijd, of met diamantgecoat of PKD-gereedschap dat langer meegaat en meer kost. Welke keuze per stuk goedkoper is, hangt af van het aantal.
Heb je afzuiging nodig bij koolstofvezel?
Ja. Verspanen geeft fijn stof dat niet in de lucht of in de machine hoort, en koolstofstof geleidt elektriciteit. Afzuiging, persoonlijke bescherming en schoonmaken na afloop horen bij de bewerking.
Hoe voorkom je uitrafelen aan de rand?
Met scherp gereedschap, een geometrie die de vezels naar het materiaal toe snijdt, steunmateriaal bij het uitlopen en een aangepaste voeding. Rafelt het toch, dan volgt een nabewerking die je vooraf in de route opneemt.