BegrippenSoort begrip: VakbegripSpiebaan
Wat is een spiebaan?
Een spiebaan is een sleuf in een as of naaf waarin een spie ligt die het draaimoment overbrengt; maat en tolerantie volgen meestal uit een spienorm.
Het gaat om een paar: de baan in de as en de bijbehorende baan in de naaf, bijvoorbeeld van een tandwiel of poelie. Bij de gangbare inlegspie ligt de baan in de as rondom gesloten of aan één kant uitlopend, en loopt de baan in de naaf over de hele lengte door. Breedte, diepte in de as en diepte in de naaf horen bij de asdiameter en volgen meestal uit een spienorm. Een schijfspie ligt in een halfronde baan in de as.
Wat zegt de norm over een spiebaan?
In Nederlandse en Duitse werkplaatsen is DIN 6885-1 gangbaar voor inlegspieën en hun banen, en DIN 6888 voor schijfspieën; er bestaan ISO- en andere nationale equivalenten. De breedte krijgt een tolerantieklasse die afhangt van de gewenste verbinding: bij een normale verbinding N9 in de as en JS9 in de naaf, bij een vaste P9 in beide, bij een schuivende H9 in de as en D10 in de naaf. Welke geldt, staat op de tekening. De diepte staat vaak als maat over de as of de naafboring, zoals d − t1 en d + t2.
Hoe werkt een spiebaan in de praktijk?
In een as frees je een gesloten baan met een spiebaanfrees en een uitlopende met een schijffrees of een spiebaanfrees. Op een draaibank met aangedreven gereedschap kan dat in dezelfde opspanning als het draaien; anders is het een tweede opspanning op een freesmachine. Een naafspiebaan vraagt een ander proces: stoten, brootsen, steken met een spiebaanbeitel op de draaibank of het bewerkingscentrum, of draadvonken, afhankelijk van wat de werkplaats heeft. Een breedte in N9 of P9 meet je met een kaliber of eindmaten. Een symmetrie- of positie-eis ten opzichte van de as vraagt een nauwkeurig uitgerichte of getaste as.
Waarmee wordt een spiebaan vaak verward?
Een spiebaan is niet de spie: de spie is het losse stalen blokje, vaak een inkoopdeel, de spiebaan is de sleuf waarin hij ligt. En een spiebaan is geen spievertanding: die heeft meerdere tanden rondom en vraagt een eigen profielbewerking, zoals afwikkelfrezen, steken of brootsen.
Hoe zie je een spiebaan in Blake?
In Blake staan frezen en draaifrezen als aparte verspaanregels in de calculatie, met de tijd gemarkeerd als schatting. Laat je de naafspiebaan door een toeleverancier maken, dan staat die stap als aparte uitbestede regel uit je eigen bibliotheek; ontbreekt de prijs, dan blijft de regel open. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Wat betekenen N9 en JS9 bij een spiebaan?
Tolerantieklassen op de breedte voor een normale verbinding volgens DIN 6885-1: N9 in de as, JS9 in de naaf. De spie zit dan vaster in de as dan in de naaf. Voor een vaste verbinding staat P9 in beide.
Hoe maak je een spiebaan in een naaf zonder stootmachine?
Met een spiebaanbeitel die op een cnc-draaibank of bewerkingscentrum langs de as stoot, door brootsen als je de broots en een pers hebt, of met draadvonken. Heb je geen van die drie, dan besteed je de stap uit en reken je hem als aparte regel.