BegrippenSoort begrip: VakbegripSleuf
Wat is een sleuf?
Een sleuf is een langwerpige uitsparing met twee evenwijdige wanden, open aan een of beide uiteinden of rondom gesloten, met of zonder bodem.
De wanden staan op een vaste breedte, en de lengte is groter dan die breedte. Een rondom gesloten sleuf die door het materiaal loopt, is bijvoorbeeld een langgat voor een stelbout. Op de tekening staan breedte, lengte of hartafstand en diepte, en bij een geleiding een tolerantie op de breedte, zoals 10 H9. Op een prismatisch deel spreek je van een sleuf; op een draaideel eerder van een groef, al lopen de woorden in de praktijk door elkaar.
Waar hangt een sleuf van af?
Een sleuf op volle breedte frezen laat de frees over de halve omtrek ingrijpen: aan de ene wand meelopend, aan de andere tegenlopend. Daardoor buigt hij aan beide kanten anders uit, en samen met de slingering van de frees wordt de sleuf vaak breder dan de frees en zijn de wanden ongelijk. De spaanafvoer is lastiger, zeker in een diepe sleuf. Bij een krappe breedte frees je daarom kleiner voor en loop je beide wanden apart na, of je kiest een trochoïdale strategie met kleine ingrijping. Een gesloten sleuf vraagt insteken met een frees die over het midden snijdt, schuin inlopen, een voorgeboord gat of, in een sleuf breder dan de frees, in een spiraal inlopen; een open sleuf kun je van de zijkant aanlopen.
Hoe werkt een sleuf in de praktijk?
Breedte, diepte en tolerantie bepalen samen de route. Een ruim getolereerde sleuf kan in één gang op breedte; een geleiding in H9 of krapper vraagt vaak een aparte nagang en een meting met een kaliber of eindmaten. Een T-sleuf of zwaluwstaart vraagt een eigen profielfrees en een voorgefreesde sleuf als begin. Een lange, smalle sleuf in een dun deel kan het deel laten vervormen door spanningen die vrijkomen. De tijd voor een sleuf hangt af van materiaal, de verhouding tussen diepte en breedte, gereedschap en machine.
Waarmee wordt een sleuf vaak verward?
Een sleuf is geen kamer: een kamer is een uitsparing met een gesloten contour van willekeurige vorm, een sleuf heeft twee evenwijdige wanden op een vaste breedte. Een sleuf is ook geen spiebaan: een spiebaan is een sleuf met maat en tolerantie uit een spienorm, voor een spie tussen as en naaf. En op een draaideel heet een rondlopende insnijding een groef.
Veelgestelde vragen
Waarom komt een sleuf op volle breedte niet op maat?
De frees snijdt aan de ene wand meelopend en aan de andere tegenlopend en buigt aan beide kanten anders uit. Met de slingering erbij wordt de sleuf breder en de wanden ongelijk. Frees bij een krappe breedte kleiner voor en loop beide wanden na.
Wat kost een gesloten sleuf meer dan een open?
Vooral het inlopen. Bij een gesloten sleuf moet de frees insteken, schuin of in een spiraal inlopen of in een voorgeboord gat beginnen, en de spanen komen moeilijker weg. Een open sleuf kun je van de zijkant aanlopen.