BegrippenSoort begrip: Kostprijs en economiePrijsclausule
Wat is een prijsclausule?
Een prijsclausule is een contractafspraak die de prijs laat meebewegen met benoemde kosten, zoals materiaal, energie of loon, meestal via een index.
Een prijsclausule is een bepaling in offerte of contract waarmee de prijs wordt herzien zodra een benoemde kostenpost verandert. Meestal volgt de herziening een openbare reeks: een producentenprijsindex voor metaal of energie, een cao-loonindex of de legeringstoeslag die staalproducenten voor rvs en gelegeerd staal publiceren. De clausule legt vast welk deel van de prijs meebeweegt, ten opzichte van welke basiswaarde en peilmaand, hoe vaak er wordt herzien en vanaf welke afwijking. Of de herziening ook naar beneden werkt, bepaalt de tekst van de clausule.
Waar hangt een prijsclausule van af?
Een veelgebruikte vorm splitst de prijs in een vast deel en indexgebonden delen: P1 = P0 × (a + b × M1 / M0 + c × L1 / L0), met a + b + c = 1. P0 is de afgesproken prijs, M en L zijn de materiaal- en loonindex op basis- en herzieningsdatum, a, b en c de aandelen van vast deel, materiaal en loon. Die aandelen horen uit de kostprijsopbouw van het onderdeel te volgen: een draaideel uit rvs-staf heeft een ander materiaalaandeel dan een complex freesdeel uit aluminium. Leg ook vast wat er gebeurt als de index wordt stopgezet of een nieuw basisjaar krijgt.
Hoe werkt een prijsclausule in de praktijk?
In een raamcontract van een jaar ligt de prijs vast, terwijl materiaal, energie en lonen in prijs veranderen. Zonder clausule draag jij die schommelingen; met een clausule deel je het risico volgens een vaste formule die beide partijen kennen. Daarvoor moet je calculatie de delen gescheiden houden, met een materiaalregel die je aan een index kunt koppelen. Een index volgt de markt, niet jouw inkoop: een herziening kan afwijken van wat je leverancier werkelijk rekent.
Waarmee wordt een prijsclausule vaak verward?
Een prijsclausule is geen legeringstoeslag: de toeslag is één kostencomponent die staalproducenten vaststellen en de handel doorberekent, de clausule is de afspraak waarmee zo'n toeslag of index naar je klant kan doorwerken. Ze is ook geen geldigheidsduur: die zegt hoe lang een offerteprijs vaststaat, de clausule hoe een overeengekomen prijs daarna meebeweegt.
Hoe zie je een prijsclausule in Blake?
In Blake staan je inkoopprijzen met bron en verloop, en daarnaast openbare marktreferenties met bron en datum. Je legt de prijs waarmee je rekende dan naast een openbare reeks. Een marktreferentie is een vergelijking, geen inkoop- of dagprijs. Meer over materialen.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt een prijsclausule met een index?
Je spreekt een index af, een basiswaarde en het deel van de prijs dat meebeweegt. Bij elke herziening deel je de nieuwe indexwaarde door de basiswaarde en pas je alleen dat deel in die verhouding aan; het vaste deel blijft staan.
Wanneer heb ik een prijsclausule nodig?
Vooral bij een raamcontract of een lange geldigheidsduur, als materiaal een groot deel van de kostprijs uitmaakt en sterk in prijs schommelt, zoals rvs, gelegeerd staal of messing. Bij een losse offerte met een korte geldigheidsduur ben je daarmee vaak al voldoende beschermd.
Welke index kies ik voor materiaal?
Een openbare index die regelmatig verschijnt en de kosten van jouw uitgangsmateriaal zo dicht mogelijk volgt. Noem in de clausule de reeks en de peilmaand, en wat er geldt als die reeks verdwijnt of een nieuw basisjaar krijgt.