Wat zijn een losse kop en een bril?

De losse kop is de verschuifbare eenheid op het bed tegenover de hoofdspil van een draaibank. Met een center in de pinol ondersteunt hij het uiteinde van het werkstuk in een centerboring; een meedraaiend center draait met het werkstuk mee, een vast center niet. Een bril is een steun met rollen of glijbekken die een lange as tussen de uiteinden ondersteunt. Een vaste bril staat op het bed, een meeloopbril zit op de slede en loopt met het gereedschap mee. Geen van beide drijft het werkstuk aan.

Wanneer heb je een losse kop of bril nodig?

Of steun nodig is, hangt af van de verhouding tussen lengte en diameter, de snijkracht, het materiaal en de tolerantie op rechtheid, rondheid en diameter. In het eenvoudige balkmodel neemt de doorbuiging bij gelijke kracht toe met de derde macht van de vrije lengte en af met de vierde macht van de diameter; een as die twee keer zo lang is, buigt dan ongeveer acht keer zo ver door. Doorbuiging geeft maatafwijking over de lengte, tussen centers vaak een tonvorm en bij een vrij uitstekende as een kegel, en kan trillingen veroorzaken. Bij het opwarmen zet de as uit tegen het center; daarom vraagt de aandrukkracht van de losse kop aandacht.

Hoe werken losse kop en bril in de praktijk?

Steun vraagt voorbereiding: een centerboring aan het uiteinde, een rond loopvlak voor de bril dat je eerst draait, het stellen van de bril en vaak lagere snijwaarden met extra nasnedes. Soms moet je de bril verzetten om de hele lengte te bewerken. Daardoor kan de bewerkingstijd sneller stijgen dan de lengte van de as; hoeveel, hangt af van de verhouding lengte tot diameter, het materiaal en de toleranties. Of een centerboring in het eindproduct mag blijven, hoort op de tekening te staan; mag hij niet blijven, dan is een extra stap nodig om hem weg te nemen.

Waarmee worden losse kop en bril vaak verward?

Een losse kop is geen tegenspil: de tegenspil spant en draait het werkstuk zelf, de losse kop ondersteunt alleen. Een bril is ook geen geleidebus op een langdraaier: de geleidebus steunt de staf vlak bij het gereedschap terwijl de staf erdoorheen schuift, de bril steunt een as op een vaste plek of loopt met de slede mee.