Wat is hybride productie?

Hybride productie is het combineren van een additief proces en verspanen in één machine en één opspanning. Meestal gaat het om een bewerkingscentrum of draai-freesmachine met een kop voor gerichte energiedepositie. Die bouwt metaal op, doorgaans met een laser en poeder of metaaldraad, soms met een lichtboog, waarna dezelfde machine het opgebouwde materiaal op maat freest of draait. Er zijn ook poederbedmachines met een freesspil die de wanden na een aantal lagen nafreest. In ruimere zin gebruikt men het woord voor elke route die printen en verspanen combineert; strikt genomen is dat een procesketen.

Hoe verlopen opbouwen en verspanen op één machine?

Opbouwen en verspanen wisselen elkaar af, soms meerdere keren: eerst een deel opbouwen, dan nafrezen waar later geen gereedschap meer bij kan. Opbouwen gaat, gemeten in volume per uur, meestal langzamer dan verspanen, en de warmte-inbreng geeft uitzetting en restspanning die de maat beïnvloeden. Daarom zitten er tussen opbouwen en nabewerken vaak afkoeltijd en een tastmeting. Het opgebouwde materiaal heeft meestal niet dezelfde structuur en eigenschappen als gewalst of gesmeed materiaal van dezelfde legering. Welke combinaties van basismateriaal en opbouwmateriaal werken, hangt af van legering, proces en de eisen aan de verbinding.

Hoe werkt hybride productie in de praktijk?

Hybride productie wordt vooral ingezet voor reparatie, zoals een versleten as of een beschadigde schoep opbouwen en weer op maat brengen, voor een kenmerk op een bestaand deel, zoals een flens op een buis, en voor delen van dure legeringen waarbij uit het volle veel materiaal verspaand zou worden. Of het loont, hangt af van materiaalprijs, spaanvolume, aantal, het tarief van de hybride machine en de extra meet- en afkoeltijd. Een reparatie vraagt bovendien instemming van de klant en afspraken over materiaal en keuring.

Waarmee wordt hybride productie vaak verward?

Hybride productie is geen draaifrezen: draaifrezen combineert twee verspanende processen op één machine, hybride productie combineert opbouwen met wegnemen. En strikt genomen is het geen procesketen van printen en daarna nabewerken op een andere machine: daar zitten een omspanning en vaak een warmtebehandeling tussen. De vakliteratuur kent hybride bewerken bovendien in een bredere betekenis, waarin twee mechanismen tegelijk werken, zoals bij laserondersteund draaien.