BegrippenSoort begrip: VakbegripProcesketen
Wat is een procesketen?
Een procesketen is de volledige reeks processen waarmee uitgangsmateriaal een goedgekeurd onderdeel wordt, ook de stappen bij toeleveranciers.
Waar een stap plaatsvindt, bepaalt niet of hij erbij hoort: wat in eigen huis gebeurt en wat bij een harderij of andere toeleverancier gebeurt, hoort er evengoed bij. Bij een geharde as kan dat zijn: staf zagen, voordraaien, harden en ontlaten bij een harderij, slijpen en meten. Het begrip legt de nadruk op de samenhang: elke schakel ontvangt het deel in de toestand die de vorige achterliet.
Hoe hangen de stappen in een procesketen samen?
De volgorde in de keten bepaalt toegiften, materiaaltoestand en risico's. Wie na het harden slijpt, laat bij het voordraaien een slijptoegift staan; hoeveel, hangt af van materiaal, afmeting, warmtebehandeling en de te verwachten vervorming. Een warmtebehandeling of coating kan maten verschuiven, en een anodiseerlaag of een laag chemisch nikkel heeft een dikte waar de voorbewerking rekening mee houdt; een anodiseerlaag groeit bovendien deels in het oppervlak en deels erop. Restspanningen uit het halffabricaat en het voorbewerken kunnen bij het harden als vervorming vrijkomen; of spanningsarm gloeien na het voordraaien zinvol is, hangt daarvan af. Eén stap wijzigen kan zo de eisen aan de andere stappen veranderen.
Hoe werkt een procesketen in de praktijk?
Zolang de stappen niet overlappen, is de doorlooptijd van een keten de som van bewerkingstijden, transport en wachttijden bij elke schakel. Bij uitbestede stappen weegt de wachttijd vaak het zwaarst, bijvoorbeeld bij een harderij die een oven pas vult als er genoeg werk is. Kosten zitten ook tussen de stappen: transport, verpakking, ingangscontrole, een extra opspanning na het harden om een referentievlak opnieuw vast te leggen. Een offerte die alleen de eigen bewerkingen telt, laat die posten buiten beeld.
Waarmee wordt een procesketen vaak verward?
Een procesketen is niet hetzelfde als de routing: de routing is de lijst bewerkingen met werkplek en tijden waarmee een order door het bedrijf gaat, en kan uitbestede stappen als regel bevatten; de procesketen beschrijft de technologische volgorde en hoe de processen op elkaar inwerken. Het is ook geen digital thread: die gaat over de gegevens die met het onderdeel meegaan, de procesketen over de fysieke stappen.
Hoe zie je een procesketen in Blake?
In Blake staan de eigen bewerkingen van een onderdeel als aparte regels in de calculatie, met materiaal, verspanen, instellen en programmeren. Uitbestede schakels, zoals harden, anodiseren of coaten, krijgen elk een eigen regel uit je bibliotheek met uitbestede bewerkingen. Ontbreekt de prijs van zo'n schakel, dan blijft de regel open en telt hij niet als nul. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een procesketen en een routing?
De routing is de lijst bewerkingen met werkplek en tijden waarmee een order door het bedrijf gaat. De procesketen beschrijft de volgorde van alle processen, ook bij toeleveranciers, en hoe elke stap de volgende beïnvloedt.
Hoe reken ik uitbestede stappen in een procesketen?
Als eigen regel per stap, met de leveranciersprijs en een eventueel minimumtarief per partij, en met de wachttijd in de levertijd. Reken ook de eigen stappen die de uitbesteding meebrengt, zoals een extra opspanning na het harden of een meting na het coaten.
Waarom is de levertijd van een procesketen lastig te voorspellen?
Omdat de doorlooptijd bestaat uit alle bewerkings-, transport- en wachttijden, en de wachttijd bij elke toeleverancier per week kan verschillen. Hoe meer uitbestede schakels, hoe groter de onzekerheid in de levertijd.
Hoeveel toegift laat ik staan voor het harden?
Dat hangt af van materiaal, afmeting, warmtebehandeling en hoeveel het deel vervormt. Je harderij en de meetresultaten van eerdere series geven een richtwaarde. De toegift staat alleen op de vlakken die je na het harden slijpt of nadraait.