BegrippenSoort begrip: VakbegripBoren en tappen
Wat is boren en tappen?
Boren maakt gaten in vol materiaal en tappen brengt daarin binnenschroefdraad aan, met een snijdende of een vormende tap.
Boren is het maken van een gat in vol materiaal met een roterende boor, eventueel na centreren of voorboren. Tappen is het aanbrengen van binnenschroefdraad in een geboord gat met een tap: een snijtap verspaant het profiel, een vormtap drukt het zonder spanen in het materiaal. Een tap maakt één schroefdraadmaat; schroefdraadfrezen is het alternatief. Ruimen, kotteren en verzinken zijn aparte bewerkingen die vaak op het boren volgen, bijvoorbeeld bij een passingsboring ⌀12 H7.
Wat bepaalt hoe je een gat en een schroefdraad maakt?
Het kerngat voor een snijtap is bij metrische grove schroefdraad ongeveer de nominale diameter min de spoed, bijvoorbeeld 5,0 mm voor M6; een vormtap vraagt een groter kerngat, volgens de gegevens van de gereedschapsfabrikant. Diepe gaten vragen spaanafvoer door pikkend boren, interne koeling of een speciale boor. Een blinde schroefdraad vraagt een gat dat dieper is dan de bruikbare schroefdraadlengte, omdat de aansnijding van de tap geen vol profiel maakt en de boorpunt niet meetelt. Taai of hard materiaal, gatdiepte en positie-eisen bepalen mee de aanpak.
Hoe werkt boren en tappen in de praktijk?
Gaten met dezelfde maat aan dezelfde kant delen een gereedschap: de gereedschapswissel komt één keer, per gat tellen snijtijd en positioneertijd. Een extra maat of schroefdraad kost een gereedschapswissel, tenzij één gereedschap meerdere maten maakt. Een vuistregel per gat kan een redelijke eerste schatting zijn, maar wijkt af bij veel gaten, diepe gaten, kleine schroefdraad of taai materiaal zoals roestvast staal. Een afgebroken tap in een blind gat kan het onderdeel kosten; bij dure delen is dat een reden om schroefdraad te frezen. Gaten in een zijvlak vragen op een 3-asser een andere opspanning, een hoekkop of een vierde as.
Waarmee wordt boren en tappen vaak verward?
Boren en tappen is niet hetzelfde als een boring: de boring is het kenmerk in het onderdeel, boren en tappen zijn de bewerkingen die het maken. En tappen is geen schroefdraad: schroefdraad is de eis op de tekening, zoals M6-6H, en tappen is één manier om die te maken, naast schroefdraadfrezen.
Hoe zie je boren en tappen in Blake?
Boren en tappen rekent Blake als eigen proces. De schroefdraad uit de tekening staat als voorstel bij het onderdeel; je bevestigt of corrigeert hem, en de historie toont wie dat deed en wanneer. De verspaningstijd komt als gemarkeerde schatting in de calculatie. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Waarom is een blinde schroefdraad lastiger dan een doorgaande?
De spanen moeten terug uit het gat, de tap moet op diepte stoppen en omkeren, en het gat moet dieper zijn dan de bruikbare schroefdraad. Breekt de tap af, dan is hij in een blind gat moeilijk te verwijderen en kan het onderdeel afkeur worden.
Tel ik elke boring apart?
Tel per maat, diepte, soort en kant. Gelijke gaten aan dezelfde kant delen één gereedschapswissel en kosten elk snijtijd en positioneertijd; een andere maat betekent een wissel erbij. Zo blijft zichtbaar waar de tijd zit.
Wanneer frees je schroefdraad in plaats van te tappen?
Bij grote diameters, taai of hard materiaal, dure onderdelen waar een afgebroken tap afkeur betekent, en als je meerdere maten met dezelfde spoed met één frees wilt maken. Tappen is per gat meestal sneller.