BegrippenSoort begrip: VakbegripBallontekening
Wat is een ballontekening?
Een ballontekening is een kopie van de tekening met een genummerde ballon bij elk te controleren kenmerk; elk nummer wordt een regel in het meetrapport.
Genummerd worden maten met tolerantie, vorm- en plaatstoleranties, ruwheden, schroefdraden en ook notities zoals ‘scherpe kanten breken’. Bij een eerstestukinspectie volgens AS9102 komen de nummers terug op formulier 3, de verantwoording per kenmerk. Het origineel blijft onaangeroerd als document van de klant. Soms levert de klant de ballontekening zelf aan.
Hoe werkt een ballontekening in de praktijk?
Wat een ballon krijgt, bepaalt de kwaliteitsafdeling of de werkvoorbereiding, vaak volgens een voorschrift van de klant. Algemene notities tellen mee: ‘niet gemaatvoerde radii R0,5’ is een eis die iemand moet controleren en aftekenen. Het aantal ballonnen geeft al een eerste beeld van de meetlast voordat er een meetprogramma is, al loopt de tijd per ballon sterk uiteen met kenmerk en meetmiddel. Ballonneren kost zelf ook tijd, per revisie. Na een tekeningwijziging kan volgens AS9102 een gedeeltelijke eerstestukinspectie van de gewijzigde of geraakte kenmerken volstaan, tenzij de klant een volledige vraagt; een nummering die tussen revisies gelijk blijft, maakt die vergelijking eenvoudiger.
Waarmee wordt een ballontekening vaak verward?
Een ballontekening is geen samenstellingstekening met positienummers: positienummers verwijzen naar regels in de stuklijst, ballonnen naar kenmerken die je controleert. De vorm lijkt op elkaar, de functie niet.
Veelgestelde vragen
Wat krijgt een ballon op de tekening?
Elk kenmerk dat gecontroleerd wordt: maten met tolerantie, vorm- en plaatstoleranties, ruwheden, schroefdraden en notities. Maten onder de algemene tolerantie horen er bij AS9102 ook bij, en daarbuiten als de klant het voorschrijft. Een referentiemaat tussen haakjes meestal niet, tenzij het klantvoorschrift dat eist.
Mag ik ballonnen op de tekening van de klant zetten?
Op een kopie, niet op het origineel. De ballontekening is je werkdocument bij het meetrapport; de klanttekening met haar revisie blijft het document waarop je levert, tenzij de klant zelf een geballonneerde versie uitgeeft.