BegrippenSoort begrip: Norm en conventieProjectiemethode
Wat is een projectiemethode?
De projectiemethode, Europees of Amerikaans en aangegeven met een symbool, bepaalt waar de aanzichten op een tekening staan ten opzichte van het vooraanzicht.
Een technische tekening toont een onderdeel in loodrechte aanzichten: voor, boven, onder, links, rechts en achter. De projectiemethode legt vast waar elk aanzicht ten opzichte van het vooraanzicht staat. In de Europese projectie, first angle, staat het bovenaanzicht onder het vooraanzicht en het linkeraanzicht rechts ervan. In de Amerikaanse projectie, third angle, staat het bovenaanzicht erboven en het linkeraanzicht links. Een symbool van een afgeknotte kegel in twee aanzichten, in of bij het titelblok, geeft aan welke methode geldt.
Wat zegt de norm over de projectiemethode?
De methodes en hun symbolen staan in ISO 5456-2. Die norm kent beide methodes, en daarnaast de pijlmethode, waarbij elk aanzicht met een pijl en een letter bij het vooraanzicht hoort en vrij op het blad mag staan. De norm schrijft in Europa dus geen first angle voor; dat is gewoonte. In Noord-Amerika is third angle de standaard volgens ASME Y14.3. Zonder symbool is de plaatsing van de aanzichten niet eenduidig, tenzij elk aanzicht met een pijl en een letter is benoemd.
Hoe werkt de projectiemethode in de praktijk?
Een verkeerd gelezen projectie verwisselt de zijden waarop kenmerken liggen en kan een gespiegeld onderdeel opleveren: een kamer aan de verkeerde kant, een schuine boring die de andere kant op wijst. Een STEP-model legt de vorm vast, maar toleranties, ruwheid en referentievlakken staan vaak alleen op de tekening, en een eis aan het verkeerde vlak koppelen is dezelfde fout. Lees daarom eerst het symbool. Ontbreekt het, of spreken model en tekening elkaar tegen, vraag het dan na voordat je route en opspanningen vastlegt. Hoe duur een fout uitvalt, hangt af van het moment waarop hij opvalt: bij het programmeren, bij de eerstestukcontrole of pas bij de klant.
Waarmee wordt de projectiemethode vaak verward?
De projectiemethode is geen isometrische projectie: een isometrie is een ruimtelijk beeld van het onderdeel, de projectiemethode gaat over de plaats van de loodrechte aanzichten. En een aanzicht is geen doorsnede: een doorsnede toont het onderdeel alsof het langs een aangegeven lijn is doorgesneden, en de pijlen bij die lijn geven de kijkrichting aan.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik first angle en third angle op een tekening?
Aan het symbool van de afgeknotte kegel in of bij het titelblok. Ontbreekt het, dan kun je de methode soms afleiden uit kenmerken die in twee aanzichten terugkomen, maar dat blijft een aanname. Vraag het dan na bij de klant.
Wat als het STEP-model en de tekening elkaar tegenspreken?
Vraag de klant welke bron leidend is voordat je calculeert. Soms regelt een noot op de tekening of de inkoopvoorwaarden dat al, bijvoorbeeld dat het model leidend is voor de vorm en de tekening voor de eisen.